3. Oefenen, hoe lang dan?

Je hebt in de vorige artikelen kunnen lezen wat de redenen zijn van het oefenen en ook dat je je oefenuurtje tot een dagelijkse bezigheid zou moeten proberen te maken. Maar er zijn nog wel wat vragen die je voor jezelf moet beantwoorden als je goed gitaar wilt leren spelen. Een van die vragen is: hoe lang moet je oefenen?

De meningen over hoe lang je moet oefenen zijn nogal verdeeld. Volgens sommigen moet je toch wel acht uur per dag oefenen. Anderen zeggen dat een half uur genoeg is. Je kunt natuurlijk zeggen ‘tot ik het kan’, maar dan kun je je afvragen hoe je bepaalt of je een stuk kunt spelen en hoe goed je het dan kunt.

Kwaliteit komt niet uit de lucht vallen en bij niemand komt het als vanzelf aanwaaien, ook bij de supertalenten niet. Wanneer je er genoegen mee neemt dat je de noten kunt spelen dan ben je gauw klaar. Wanneer je hogere eisen stelt aan je gitaarspel zal je toch meer tijd in je gitaarstudie moeten investeren. Goed gitaarspel is het resultaat van hard werken.

Moet je wel acht uur op een dag oefenen om een goede gitarist te worden? Alvaro Pierri is een absolute topgitarist van wereldklasse. Tijdens een interview voor de Uruguayaanse televisie werd hem eens de vraag gesteld hoe lang een topgitarist moet oefenen om in vorm te blijven. Hij antwoorde tot ieders verbazing: “Als je meer dan drie uur per dag nodig hebt om te oefenen dan doe je absoluut iets verkeerd”.

Vergeet niet dat er een verschil is tussen spelen en oefenen. Alvaro Pierri had het hier over het dagelijkse oefenen; hij zei er verder niet bij hoe lang je daarnaast, buiten je oefentijd om, per dag speelt. Want ook met het dagelijks doorspelen van je repertoire of het spelen van je favoriete nummers bouw je routine op. Zo kan het voorkomen dat je op een dag acht uur aan het spelen bent waarvan je effectief drie uren hebt geoefend.

Hoe het ook zij, uit dit antwoord kun je opmaken dat je je tijd zo goed mogelijk moet gebruiken. Dat je efficiënt te werk moet gaan, geen tijd verspilt aan overbodige zaken, je goed concentreert en dat je weet waarop je je focust. Kortom, het gaat om de kwaliteit van je oefentijd en niet om de kwantiteit.

Hoe lang je moet oefenen hangt van een paar factoren af. Waar oefen je voor? Gaat het om een optreden, een repetitie met een band of ensemble, om een filmpje op te gaan nemen of een CD. Of oefen je voor je wekelijkse les of voor een examen.

Verder hangt het ook van je niveau af. Een professional die een wereldtournee aan het voorbereiden is heeft een heel ander speelniveau dan een beginner of een conservatorium student die aan het begin van zijn carrière staat.

Je leeftijd is ook een belangrijk element. Een kind van 6 jaar kan niet eens zo lang oefenen als iemand van een jaar of 17 die veel meer basiskracht in zijn vingers heeft. Dat kind zou allerlei verkeerde speelgewoontes aankweken en zijn vingers overbelasten met blessures en vergroeiingen als gevolg daarvan.

Hoe lang je al gitaar speelt is ook een belangrijke factor. Iemand die 6 jaar gitaar speelt heeft veel meer conditie en kracht in zijn vingers opgebouwd en heeft ook veel meer speel- en oefenervaring dan iemand die net begint met de gitaar.

En ten slotte nog dit: hoe goed wil je worden? Ben je tevreden met wat liedjes voor vrienden te kunnen spelen of wil je later gaan optreden en dan de sterren van de hemel spelen.

In dit artikel beperk ik mij tot de starter en de beginner op de gitaar die oefent voor zijn wekelijkse gitaarles. En ik ga er dan van uit dat hij zo veel van muziek en de klank van zijn gitaar houdt dat hij iedere dag oefent.

Allereerst het minimum: hoe lang moet je minstens oefenen om vooruit te komen, ongeacht hoe oud je bent? Wanneer je net begint met gitaarles moet je je een aantal vaardigheden eigen maken. Om gitaar te kunnen spelen moeten je vingers bepaalde bewegingen maken die ze in het dagelijkse leven nooit doen. De vingers van je linkerhand en je rechterhand moeten tegelijkertijd verschillende soorten van bewegingen maken om een toon te produceren en dat vergt nogal wat hersenactiviteit. Daar kun je best moe van worden in je hoofd en dat niet alleen: de spieren en gewrichten van je vingers, handen en armen doen ook iets nieuws wat ze niet gewend zijn.

Om dit allemaal goed te krijgen en door training van je hoofd en je vingers voldoende kracht en conditie op gaat bouwen om tevreden over je oefenuurtje te zijn moet je als starter minimaal 20 minuten per dag oefenen. Dit kun je, om niet te moe te worden, het allerbeste verdelen in twee keer tien minuten, bijvoorbeeld 10 minuten vóór- en 10 minuten ná het avondeten. Je kunt dit ook anders inplannen – voor en na je huiswerk, je favoriete tv-serie of een andere hobby van je. Als er maar niet langer dan een uur tussen zit want anders zijn je hoofd en je spieren vergeten wat ze ook al weer geleerd hebben.

Na een half jaar, of wanneer je geen starter meer bent, kun je je minimum oefentijd vergroten tot een geheel van 30 minuten. Dus 3 keer 10 minuten of 2 keer een kwartier.

De maximum oefentijd verschilt van persoon tot persoon. Dit hangt af van je mentale en lichamelijke conditie en vermoeidheid op die dag. Houd voor jezelf de regel aan dat je moet stoppen als je te veel pijn in je vingers krijgt of suf of slaperig wordt. Dan loop je de minste kans om blessures op te lopen of dat je je verkeerde speelgewoontes gaat aanleren zoals liggend op bed oefenen, ongeconcentreerd spelen, verkeerde vingerbewegingen en handstanden gaat aanwennen enzovoort.

Ton
Posted by Ton Huijsman

Gitarist en gitaardocent, muziekdocent en componist